Ba mutimawurugo baributswa ko ari inyabutatu ifasha igihugu gutera imbere ndetse n'umuryango,bityo basabwa gushyira imbaraga mu bukangurambaga mu mihigo biyemeza harimo n'uw'ubwisungane mu kwivuza Mituweli.Ni mu gihe mu mihigo ya 2021-2022 ya mutimawurugo mu ntara y'Iburasirazuba,mu turere turindwi,akarere ka Ngoma ari ko kaje ku mwanya wa mbere.

Ni bimwe mu byagarutsweho kuri iki Cyumweru tariki 28 Kanama 2022,Mu nteko rusange ngarukamwaka y'abagize inama y'Igihugu y'abagore mu Ntara y'Iburasirazuba.Iyi nteko rusange yitabiriwe n'umuyobozi w'Intara y'Iburasirazuba,Umuhuzabikorwa wa CNF ku rwego rw'igihugu,Abadepite bakomoka muri iyi Ntara,abagize Komite ya CNF ku Ntara,Uturere ndetse n'Imirenge.

Umuyobozi w'Intara y'Iburasirazuba CG Emmanuel Gasana,yashimye uko ba mutimawurugo bashyize mu bikorwa imihigo ya 2021/2022,ariko abasaba gushyira imbaraga mu bukangurambaga bwa Mitueli ndetse bagashyira mu bikorwa gahunda y'Intara yo gushyashyanira umuturage bacyemura Ibibazo bimubangamiye, Kuko aribwo bazabasha kwesa imihigo biyemeje.

Ati"Ni mwumve icyo bivuze, uburemere bwacyo kuba akarere ka mbere Muri mitueli mu ntara yacu ari aka cyenda ku rwego rw'igihugu. Habuze iki?"

Akomeza agira ati"Dufite umukoro ukomeye cyane wo gushyashyanira umuturage kugira Ngo Ibibazo bishobora gucyemuka bicyemuke tudaseba [....] Ni mureke rero twese dufatanye rwose bishoboke.Mu izina ry'intara rero twagiraga Ngo tubashimire ba mutimawurugo".

Umuhuzabikorwa w'inama y'igihugu y'abagore ku rwego rw'igihugu (CNF),Bellancile Nyirajyambere,yashimye insanganyamatsiko y'inteko y'Inama y'igihugu y'abagore mu ntara y'Iburasirazuba igira iti"Mutimawurugo dushyashyanire umuturage twubaka Umuryango Kandi utekanye".

Nyirajyambere yavuze ko mutimawurugo akwiye kumva ko ari inyabutatu igamije gutuma igihugu gitera imbere n'umuryango muri rusange aho agomba kwiyumvamo ko ari umuyobozi,umubyeyi Ndetse ashinzwe n'iterambere ry'umuryango.

Ati"Twumva ngo ndi umuyobozi,ndi umubyeyi nshinzwe n'iterambere ry'umuryango wanjye.Ibyo tukabikomatanya ugashobora kubikora neza kimwe kitabangamiye ikindi Kandi tukamenya ko ishingiro rya byose Ari Umuryango utekanye Kandi wishimye".

Yakomeje agira ati"Ndagirango ba mutimawurugo natwe nk'uko Nyakubahwa guverineri adushyigikira mu bikorwa bya buri munsi, tumanuke dufatanye muri bwa bukangurambaga.Kumva akarere kacu mu ntara hano kari ku mwanya wa cyenda( muri Mitueli) ni ibintu bigayitse.Ndagira ngo uwo mwanya tuwuveho nka ba mutimawurugo dukore ubukangurambaga tumanuke hariya hasi, mitueli ifasha Cyane n'abagore.Bityo dukangurire n'abagore kuboneza urubyaro".

Uko uturere twakurikiranye mu kwesa imihigo ya mutimawurugo 

Mukugenzura uko imihigo yeshejwe,mu turere hagiyeyo Itsinda ry'inama y'igihugu y'abagore bagenda basuzuma uko imihigo yashyizwe mu bikorwa mu turere.Amanota babonye ari hagati ya 95.5% na 84 %.Ni ukuvuga ko akarere ka mbere kagize 95.5% naho akarere ka nyuma kabona amanota 84%.

Uturere twa mbere dutatu twahawe ibikombe n'icyemezo cy'ishimwe.Naho utwakurikiye twahawe icyemezo cy'ishimwe.

Akarere ka Ngoma niko kabaye aka Mbere, umwanya wa kabiri haza akarere ka Rwamagana,akaje ku mwanya wa Gatatu ni Gatsibo,umwanya wa kane ni akarere ka Bugesera,ku mwanya wa Gatanu ni Nyagatare,ku mwanya wa gatandatu ni Kirehe naho akarere ka Kayonza kaza ku mwanya wa karindwi.

Imihigo ya 2021-2022 ya ba mutimawurugo mu ntara y'Iburasirazuba,yari ikubiye mu nkingi eshatu arizo inkingi y'imibereho myiza, iy'ubukungu ndetse n'inkingi y'imiyoborere.Nko mu nkingi y'imibereho myiza,hakozwe ubukangurambaga ku isuku n'isukura, Abaturage bashobora kwiyubakira ubwiherero bugera ku 437,531,hakurungirwa amazu 214,290,hubatswe kandagirukarabe 312,454,hubakwa udutanda tw'amasahani 245,625 ndetse hacukurwa ibimoteri 237,436.

Mu nkingi y'ubukungu,abagore bagera ku 2744 bihangiye imirimo,havutse amatsinda mashya 2548 ndetse n'abandi bitabira gukoresha ikoranabuhanga ritandukanye.Mu nkingi y'imiyoborere,imiryango 2497 yabanaga mu buryo butemewe yarasezeranye,imiryango 1684 yaganirijwe ku kwirinda amakimbirane yo mu ngo,igera ku 1214 yavuye muri ayo makimbirane naho isigaye iracyaganirizwa.

Ba mutimawurugo baributswa ko ari inyabutatu ifasha igihugu gutera imbere ndetse n'umuryango,bityo basabwa gushyira imbaraga mu bukangurambaga mu mihigo biyemeza harimo n'uw'ubwisungane mu kwivuza Mituweli.Ni mu gihe mu mihigo ya 2021-2022 ya mutimawurugo mu ntara y'Iburasirazuba,mu turere turindwi,akarere ka Ngoma ari ko kaje ku mwanya wa mbere.

Ni bimwe mu byagarutsweho kuri iki Cyumweru tariki 28 Kanama 2022,Mu nteko rusange ngarukamwaka y'abagize inama y'Igihugu y'abagore mu Ntara y'Iburasirazuba.Iyi nteko rusange yitabiriwe n'umuyobozi w'Intara y'Iburasirazuba,Umuhuzabikorwa wa CNF ku rwego rw'igihugu,Abadepite bakomoka muri iyi Ntara,abagize Komite ya CNF ku Ntara,Uturere ndetse n'Imirenge.

Umuyobozi w'Intara y'Iburasirazuba CG Emmanuel Gasana,yashimye uko ba mutimawurugo bashyize mu bikorwa imihigo ya 2021/2022,ariko abasaba gushyira imbaraga mu bukangurambaga bwa Mitueli ndetse bagashyira mu bikorwa gahunda y'Intara yo gushyashyanira umuturage bacyemura Ibibazo bimubangamiye, Kuko aribwo bazabasha kwesa imihigo biyemeje.

Ati"Ni mwumve icyo bivuze, uburemere bwacyo kuba akarere ka mbere Muri mitueli mu ntara yacu ari aka cyenda ku rwego rw'igihugu. Habuze iki?"

Akomeza agira ati"Dufite umukoro ukomeye cyane wo gushyashyanira umuturage kugira Ngo Ibibazo bishobora gucyemuka bicyemuke tudaseba [....] Ni mureke rero twese dufatanye rwose bishoboke.Mu izina ry'intara rero twagiraga Ngo tubashimire ba mutimawurugo".

Umuhuzabikorwa w'inama y'igihugu y'abagore ku rwego rw'igihugu (CNF),Bellancile Nyirajyambere,yashimye insanganyamatsiko y'inteko y'Inama y'igihugu y'abagore mu ntara y'Iburasirazuba igira iti"Mutimawurugo dushyashyanire umuturage twubaka Umuryango Kandi utekanye".

Nyirajyambere yavuze ko mutimawurugo akwiye kumva ko ari inyabutatu igamije gutuma igihugu gitera imbere n'umuryango muri rusange aho agomba kwiyumvamo ko ari umuyobozi,umubyeyi Ndetse ashinzwe n'iterambere ry'umuryango.

Ati"Twumva ngo ndi umuyobozi,ndi umubyeyi nshinzwe n'iterambere ry'umuryango wanjye.Ibyo tukabikomatanya ugashobora kubikora neza kimwe kitabangamiye ikindi Kandi tukamenya ko ishingiro rya byose Ari Umuryango utekanye Kandi wishimye".

Yakomeje agira ati"Ndagirango ba mutimawurugo natwe nk'uko Nyakubahwa guverineri adushyigikira mu bikorwa bya buri munsi, tumanuke dufatanye muri bwa bukangurambaga.Kumva akarere kacu mu ntara hano kari ku mwanya wa cyenda( muri Mitueli) ni ibintu bigayitse.Ndagira ngo uwo mwanya tuwuveho nka ba mutimawurugo dukore ubukangurambaga tumanuke hariya hasi, mitueli ifasha Cyane n'abagore.Bityo dukangurire n'abagore kuboneza urubyaro".

Uko uturere twakurikiranye mu kwesa imihigo ya mutimawurugo 

Mukugenzura uko imihigo yeshejwe,mu turere hagiyeyo Itsinda ry'inama y'igihugu y'abagore bagenda basuzuma uko imihigo yashyizwe mu bikorwa mu turere.Amanota babonye ari hagati ya 95.5% na 84 %.Ni ukuvuga ko akarere ka mbere kagize 95.5% naho akarere ka nyuma kabona amanota 84%.

Uturere twa mbere dutatu twahawe ibikombe n'icyemezo cy'ishimwe.Naho utwakurikiye twahawe icyemezo cy'ishimwe.

Akarere ka Ngoma niko kabaye aka Mbere, umwanya wa kabiri haza akarere ka Rwamagana,akaje ku mwanya wa Gatatu ni Gatsibo,umwanya wa kane ni akarere ka Bugesera,ku mwanya wa Gatanu ni Nyagatare,ku mwanya wa gatandatu ni Kirehe naho akarere ka Kayonza kaza ku mwanya wa karindwi.

Imihigo ya 2021-2022 ya ba mutimawurugo mu ntara y'Iburasirazuba,yari ikubiye mu nkingi eshatu arizo inkingi y'imibereho myiza, iy'ubukungu ndetse n'inkingi y'imiyoborere.Nko mu nkingi y'imibereho myiza,hakozwe ubukangurambaga ku isuku n'isukura, Abaturage bashobora kwiyubakira ubwiherero bugera ku 437,531,hakurungirwa amazu 214,290,hubatswe kandagirukarabe 312,454,hubakwa udutanda tw'amasahani 245,625 ndetse hacukurwa ibimoteri 237,436.

Mu nkingi y'ubukungu,abagore bagera ku 2744 bihangiye imirimo,havutse amatsinda mashya 2548 ndetse n'abandi bitabira gukoresha ikoranabuhanga ritandukanye.Mu nkingi y'imiyoborere,imiryango 2497 yabanaga mu buryo butemewe yarasezeranye,imiryango 1684 yaganirijwe ku kwirinda amakimbirane yo mu ngo,igera ku 1214 yavuye muri ayo makimbirane naho isigaye iracyaganirizwa.